Skip to content

VADELİ İŞLEMLER ve OPSİYON BORSASI (VİOP) – GİRİŞ

Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası’nda Yatırım Yapmak Nasıl olur? VİOP yatırımı nasıl yapılır? Babalardan oğullara tavsiyeler…

Bugün yazmak istediğim konu kısa adı ile VİOP olan vadeli işlemler ve opsiyon borsasının ne işe yaradığı.

Sizi biraz uzun ama çok basit hikaye ile konuya ısındıracağım. Benim ismim Pamuk Üreticisi, mesleğim de pamuk üretmek. Hikayemizde bir de Pamuk Tüccarı, bir piyasa yapıcı olarak Pamukbank var. Bu üç karakter ile size VİOP’un mantığını anlatmayı umuyorum. İnternet dünyasında umarım yazım kopyalanıp çalınırken, referans vermeyi de atlamazlar 🙂

Bugün Ekim’18, pamuk kilo fiyatı yaklaşık 7 TL. Pamuk üreticisi olarak seneye tekstil talebi düşer ve malımı satamam diye korkuyorum. İhtiyacım seneye bu dönem ürünümü kesin olarak satmak için bir anlaşma.

Pamuk tüccarı komşum ise enflasyon çok yüksek, %46 geldi üretici enflasyonu seneye değil 7 TL; 9 TL’den bile pamuk bulamam diye korkuyor. Keşke birisi ile kilosu 9 TL’den şimdiden anlaşma yapabilsem diye düşünüyor.

Pamukbank ise tüm üretici ve tüccarları dinliyor, kredi veriyor, takip ediyor. Pamukbank’taki akıllı bir çalışanın aklına, pamuk tüccarı ile pamuk üreticisini bir araya getirmek geliyor. Tüccar kilosu 9 TL’den pamuk almak istiyor – seneye – ; üretici de 9 TL’ye kilosunu satmaya razı.

Pamukbank çalışanı ikisinin de istediğini yapıp, 2019 ekim sonunda geçerli olacak; kilosu 9 TL’lik bir pamuk anlaşması imzalatıyor 1.000 kg için. Artık karşılıklı sözler verildi ve anlaşma imzalandı ama tüccar bir yıl sonraki parayı şimdiden veremiyor, çünkü çok fazla. Pamuk üreticisi de madem sana 9 TL’den garanti verdim; en azından kaparo bırak yahu diyor. (Sözleşmenin %10’u kadar parayı tüccar Pamukbank’a veriyor)

Tüccar da bunun üzerine, ‘ya sen kaypaklık yaparsan ne olacak. Sen de %10 koy diyor’

(Sözleşmenin %10’u kadar parayı üretici Pamukbank’a veriyor)

Şu anki senaryo tam bir VİOP vadeli opsiyon anlaşmasıdır. Banka 9.000 TL x 2 ’lik bir anlaşma organize etti; %1-2 komisyon alıyor ve garantör.

Tüccar parasının 10’da 1’i ile garanti bir alım anlaşması yaptı; üretici de 10’da 1’i ile garanti satım anlaşması yaptı. Şimdilik herkes memnun.

VİOP ’da bir kontratı hem alabilir (long-uzun-alım-tüccar gibi), hem de satabilirsiniz. (short-kısa-satış-üretici gibi). Gördüğünüz gibi elde henüz bir pamuk yok.

İnsanlar bunu niye yapıyorlar? Çünkü, kendilerini garanti altına alıyorlar. Üreticinin malını satması bir sigorta biçimi, tüccarın da malının garanti bulması bir sigorta biçimi.

Peki kazanç ya da zarar nasıl oluyor?

Senaryomuzu biraz ilerletelim. Ekim ayını herkes mutlu geçirdi. Artık zaman hızlandı ve mart geldi.

Senaryo 1; Kış kötü geçti ve kötü bir pamuk sezonu bekleniyor. Az üretilecek olan pamuğun fiyatları spot piyasada mart ayının son gününde 12 TL’ye çıktı bile.

Pamukbank’ı ilgilendiren bir durum artık yok, komisyon aldı rahat. Tüccar çok mutlu çünkü, şu an fiyatlar 12 TL ve elinde tuttuğu 9.000 TL değerinde 1.000 kg’lık bir anlaşma var. Şu an bile 3.000 TL kar da.

Üretici ise mutsuz çünkü elinde 12.000 TL eden ama 9.000 TL’ye satacağı yani -3.000 TL zarar edeceği bir anlaşması var.

Tüccar sadece, 900 TL parayı Pamukbank’a yatırarak +3.000 TL’Lik getiri sağladı bile.

Eğer bir metanın fiyatının artacağını düşünüyorsanız, tüccarın yaptığı gibi uzun/long/alım kontratı alabilirsiniz.

Senaryo 2; Kış çok güzel geçti, tarlalarda anormal bir verim var. Çok fazla pamuk üretilecek ve fiyatları spot piyasa da şimdiden mart ayı sonunda 6 TL’ye indi bile.

Pamukbank’ı ilgilendiren bir durum artık yok, komisyon aldı rahat. Tüccar çok mutsuz çünkü, şu an fiyatlar 6 TL ve elinde tuttuğu 9.000 TL değerinde 1.000 kg’lık bir anlaşma var. Şu an – 3.000 tl zararda.Üretici ise mutlu çünkü elinde 6.000 TL eden ama 9.000 TL’ye satacağı yani +3.000 TL kar edeceği bir anlaşması var. Üretici sadece, 900 TL parayı pamukbank’a yatırarak +3.000 TL’Lik getiri sağladı bile.

Eğer bir metanın fiyatının azalacağını düşünüyorsanız, üreticinin yaptığı gibi kısa/short/satış kontratı alabilirsiniz.

Unutmayın, iki senaryoda ‘alabilirsiniz’ ile bitti. Henüz ‘sattığımız’ bir kontrat yok, karları cebe koymadık.

İkinci yazıda ‘kontrat satışı, kar oranları gibi’ konulara değineceğim.

pamuk1

minikyolculuk View All

Aslen Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik mezunu ama bir şekilde kendini kurumsal hayatta bulmuş beyaz yaka bir anne, makine mühendisi ama ilaç sektöründe çalışan bir baba ile minik Demir'lerinin keyifli yolculukları.

6 thoughts on “VADELİ İŞLEMLER ve OPSİYON BORSASI (VİOP) – GİRİŞ Leave a comment

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: