VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI – IV

Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsasında Yatırım Yapmak Nasıl olur? VIOP Stratejileri nelerdir? Korumalı stratejiler var mıdır? – 4

Bu yazıda bazı temel VIOP stratejilerinden bahsedeceğim, ek yazılar ile bu stratejileri çeşitlendireceğim. Önemli not burada yazılanlar kişisel bilgi paylaşımıdır; herhangi bir kurum, şirket ya da yatırım tavsiyesi olabilecek bir ilişkim yoktur ve yatırım tavsiyesi değildir.

Strateji – 1; Korumacı VIOP yatırımı (%10 VIOP, %90 Faiz)

Eğer bir hisse de uzun vadeli yatırım yapmak istiyorsanız ( 6 ay – 2 sene), o hisseyi alacağınız tutarın %10 kadarı ile kontrat alıp; kalan %90’ı faize yatırabilirsiniz.

Böylelikle, hem paranın %90’ı garanti getirili bir yatırım aracı olan faizde durarak size destek olur. Hem de gerektiğinde VIOP’u destekleyecek fonlar yaratabilir.

Strateji – 2; Risk düşük VIOP yatırımı (AYI BACAĞI)  (%10 VIOP, %90 Hisse)

Diyelim ki amacımız THYAO hissesini uzun süre taşımak ve yatırımcısı olarak kalmak. Burada hisseyi bugünkü 17,15 TL kapanış değerinden elimizdeki paranın %90’ı ile tutarız. Hala paramızın büyük kısmı hisse de. Gel gelelim, politik riskler falan sizi de biraz endişelendiriyor. Ayırdığımız %10 ile, THYAO satış kontratını alabiliriz. Böylece 90 birimlik reel hisseyi elde tutarken, 10 birim para ile 100 birim THYAO hissesini satmış oluruz. Böylece hisse düşse bile, 100 birimlik sözleşmemizden para kazanırız ve bu kazandığımız tutar, elimizdeki hisseden kaybettiğimiz miktarı telafi eder.

Özetle, düşüşten para kaybetmemiş oluruz. Bu sık sık yaptığım bir yöntemdir.

Bu yazıyla Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası konusunda bugüne kadar edindiğim tüm bilgi birikimimi paylaşmış oldum. İnternette bu konuda maalesef çok kısıtlı bilgi var, umarım yararlı olabilmişizdir. Tekrar hatırlatmak isterim ki, burada yazdıklarım kendi kişisel görüşümü yansıtmaktadır ve kesinlikle yatırım tavsiyesi değildir. Birikim konusundaki diğer yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz.

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI – III

Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsasında Yatırım Yapmak Nasıl olur? VİOP kontrat nasıl alınır? VİOP kontrat nasıl satılır?  – 3

1.Yazıda kontratların nasıl çalıştığının mekanizmasını sizler ile paylaşmıştım. VİOP Kontrat mantığı ve alım satım işlemlerinde nasıl pozisyonlandığı detaylarını ilk  yazımızda bulabilirsiniz.

2.Yazıda ise kontratların değerlemeleri ve stratejilerine değindim.

Bu yazıda ise, günlük getiri ve değer değişimi nedir, margin call nedir gibi detaylara gireceğim. Öncelikle, senaryolarımızı (yazı 1 link)  tekrar okuyalım. Bu senaryolardan unutmayın, tüccarın da üreticinin de parasının %10’u Pamukbank’ta kapora olarak duruyor. VIOP kontratlarında her ne kadar kontratların bir bitiş tarihi (1118,1218 vb..) varsa da; kontratların her günün sonunda yenilenen bir fiyatı vardır. Bu da baz aldığı metadan değerlenir. Konuyu pamuk örneğimize getirelim, tüccar ve üretici 1 Ekim 2018’de; 1 Ekim 2019 tarihi için kilo başına 9 TL’den anlaşma yaptılar.  ( 1Ekim’18 pamuk fiyatı 7 TL, 1 ekim 2019 pamuk fiyatı 9 TL)

8 Ekim günü tüccar bir bakıyor ki, geçen hafta 6 TL kilosu olan pamuk şimdiden 6,1 TL olmuş bile. Bu demektir ki, ellerindeki kontratın tahmini 1Ekim’19 fiyatı da 9,1 TL oldu.Tüccar bir hafta içerisinde bu kontratı birisine satarsa 0,1 TL karı cebe indirebilir. Gerçek VIOP’da ise, gün sonunda “+” ya da “-“ günlük durumunuz ne ise kaporanıza eklenir ya da kaporanızdan çekilir. 8 Ekim 2018 akşamı artık tüccarın VIOP hesabında 6,1 TL, üretici de ise 5,9 TL vardır. Aslında kapora bıraktığınız miktar azalabilir.

Bu da bizi “margin call” yani para bitişi ya da diğer adı ile para eklemezseniz “sözleşme iptali” konusuna getiriyor. Sisteme kapora olarak bıraktığınız %10’luk tutar, günlük azalmalar ile bitecek noktaya gelebilir. Örneğin, üreticinin 6.000 TL’lik kontrat için sisteme 600 TL koyması yeterli idi. Yani sistemde 6 TL kilo başına pamuk için üretici 0,6 TL para koydu. 8 Ekim’e geldiğinde kaporasındaki miktar 0,5 TL azaldı. Eğer pamuk fiyatları düşmeye devam eder ve 0,5 TL’lik kaporayı da yer ise. Pamukbank üreticiyi arar ve şunu söyler; “Pamuk fiyatları o kadar çok düşüyor ki, senin bu fiyata bu ürünleri satacağına güvenmiyoruz. Çünkü, kaporan bitti. Sözleşmeyi devam ettirmek istiyorsan, pamukbank’a daha çok kapora yatırmalısın”. Bunun adı margin call’dur. Sizi aramışlardır – call- .

Eğer üretici pamuk fiyatlarının 1 sene içerisinde yükseleceğine inanıyorsa, biraz daha kapora parası ekleyip dayanma süresini uzatır ve tekrar pamuk fiyatlarının artmasını bekler. Ben strateji olarak , Türkiye gibi iniş ve çıkışların hızlı ve sert olduğu piyasa da genelde %30’luk bir kapora tutarı ile işlem yapıyorum. Böylece margin call yemiyorum ve paramın %10’unu bir anda kaybetmiyorum.

VADELİ İŞLEMLER ve OPSİYON BORSASI (VİOP)- II

Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsasında Yatırım Yapmak Nasıl olur? VİOP kontrat nasıl alınır? VIOP kontrat nasıl satılır?

  1. Yazıda kontratların nasıl çalıştığının mekanizmasını sizler ile paylaşmıştım. Kontrat mantığı ve alım satım işlemlerinde nasıl pozisyonlandığı detaylarını ilk yazımda  bulabilirsiniz.

Bu yazının konusu ise, VİOP’ta nasıl kar ediliyor?  ve alınan kontratlar nasıl satılıyor?

Üstteki senaryoları devam ettirelim ki, gerçek bir örnekten yola çıkarak aklımıza daha iyi yerleşsin. Senaryo 1’i aşağıda tekrar hatırlayalım.

Senaryo 1 -VİOP; Kış kötü geçti ve kötü bir pamuk sezonu bekleniyor. Az üretilecek olan pamuğun fiyatları spot piyasada mart ayının son gününde 12 TL’ye çıktı bile.

Pamukbank’ı ilgilendiren bir durum artık yok, komisyon aldı rahat. Tüccar çok mutlu çünkü, şu an fiyatlar 12 TL ve elinde tuttuğu 9.000 TL değerinde 1.000 kg’lık bir anlaşma var. Şu an bile 3.000 tl kar da.Üretici ise mutsuz çünkü elinde 12.000 TL eden ama 9.000 TL’ye satacağı yani -3.000 TL zarar edeceği bir anlaşması var. Tüccar sadece, 900 TL parayı pamukbank’a yatırarak +3.000 TL’Lik getiri sağladı bile. Eğer bir metanın fiyatının artacağını düşünüyorsanız, tüccarın yaptığı gibi uzun/long/alım kontratı alabilirsiniz.

Mart sonu itibariyle tüccarın elinde, mart sonu kilosu 12 TL olan bir pamuk kontratı var. Şu an 12 TL’den satsa dahi kilo başına 3 TL kar edecek. Soru şu; “Tüccar pamuk kontratını satsın mı? Satarsa kaçtan satmalı?”Öncelikle 2.sorunun cevabından başlayalım. Satmalı mı satarsa kaçtan satmalı? Türkiye gibi enflasyonu olan ülkelerde paranın sürekli bir aylık değer kaybı durumu vardır. Ekim’18 itibariyle yıllık enflasyon %25 ve aylık enflasyon neredeyse %2’dir yani paramız %2 aylık değer kaybeder. Buna karşılık faizin olması gereken aylık getirisi de %2 civarındadır. Bu demek oluyor ki Türkiye’de tutulan TL değerli herhangi bir varlık ayda %2 değer kazanmalıdır ya da en azından değer kazanacağı varsayılır. Yani tüccar Ekim’19 sonu kontratı için piyasayı alttaki matematik denkliği ile oluşturur.

Mart’19 fiyatı 12 TL + (Nisan-Ekim) 7* %2 = 12 + 12*%14 = 13,68 TL.

Mart’19 sonunda tüccar bu kontratı başka bir kişiye satacak ise fiyatı 13,68 TL olmalıdır. Aslında tüccar, 9 TL’lik pamuk ödemesinden 13,68 TL kazanabilir. Bunu gerçek bir örnek ile anlatmak için alttaki 3 grafiğe arka arkaya bakmak gerekir. 4 Ekim’18 tarihinde THYAO 17,15 TL ile günü kapattı. Altta;

Ekim sonu kontratı değerini 17,50

Kasım sonu kontratı değerini 17,88

Aralık sonu kontratı değerini 18,27 olarak görebilirsiniz.

viobbb

Eğer Aralık’18 sonunda THYAO’nun 18,27 altında olacağını umuyorsanız. Kontrat’ta satım işlemi yapabilirsiniz.  18,27 TL üzerinde olacağına inanıyorsanız alım işlemi yapabilirsiniz. Unutmayın bu kontratlar 1’e 10 kapora/kaldıraçlıdır o nedenle, gerçek paranız 100 birim ise 10 birimi ile de aynı pozisyon alabilirsiniz.

Örnek ile verelim. Bugün 1 adet THYAO 1218 kontratı 18,27 TL gözüküyor. 1 Adet kontrat alırsanız, 1.827 TL’lik THY hissesi almış olursunuz. Aracı firmanız ise ana paranızdan sadece 182,7 TL yani toplam tutarın 10’da 1’ini rezerve olarak ayırır.

Benim izlediğim çok güzel bir strateji var bu konu ile ilgili. Diyelim ki uzun vadede THYAO’nun değerleneceğine inanıyorsunuz ama kısa vadede de politik durumlar ve resesyondan dolayı düşeceğini düşünüyorsunuz. Hisse satmayı da istemiyorsunuz. Elinizde 100 hisse tutup beklemek yerine; 100 hisseyi satabilir, sonrasında 10 hisse tutarı kadar para ile aynı kontratı alabilirsiniz. Böylece elinizde 100 hisse varmış gibi beklersiniz. Kalan 90 hisse tutarındaki parayı ise aylık %2 faize yatırırsınız böylece, hem 100 hisse tutmuş hem de aynı hisselerin 90 biriminde aylık garanti para faiz alırsınız.

Not: Burada yazılanlar kişisel görüşlere dayanmaktadır hiç biri yatırım tavsiyesi olarak değerlendirilmemelidir.

VADELİ İŞLEMLER ve OPSİYON BORSASI (VİOP) – GİRİŞ

Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası’nda Yatırım Yapmak Nasıl olur? VİOP yatırımı nasıl yapılır? Babalardan oğullara tavsiyeler…

Bugün yazmak istediğim konu kısa adı ile VİOP olan vadeli işlemler ve opsiyon borsasının ne işe yaradığı.

Sizi biraz uzun ama çok basit hikaye ile konuya ısındıracağım. Benim ismim Pamuk Üreticisi, mesleğim de pamuk üretmek. Hikayemizde bir de Pamuk Tüccarı, bir piyasa yapıcı olarak Pamukbank var. Bu üç karakter ile size VİOP’un mantığını anlatmayı umuyorum. İnternet dünyasında umarım yazım kopyalanıp çalınırken, referans vermeyi de atlamazlar 🙂

Bugün Ekim’18, pamuk kilo fiyatı yaklaşık 7 TL. Pamuk üreticisi olarak seneye tekstil talebi düşer ve malımı satamam diye korkuyorum. İhtiyacım seneye bu dönem ürünümü kesin olarak satmak için bir anlaşma.

Pamuk tüccarı komşum ise enflasyon çok yüksek, %46 geldi üretici enflasyonu seneye değil 7 TL; 9 TL’den bile pamuk bulamam diye korkuyor. Keşke birisi ile kilosu 9 TL’den şimdiden anlaşma yapabilsem diye düşünüyor.

Pamukbank ise tüm üretici ve tüccarları dinliyor, kredi veriyor, takip ediyor. Pamukbank’taki akıllı bir çalışanın aklına, pamuk tüccarı ile pamuk üreticisini bir araya getirmek geliyor. Tüccar kilosu 9 TL’den pamuk almak istiyor – seneye – ; üretici de 9 TL’ye kilosunu satmaya razı.

Pamukbank çalışanı ikisinin de istediğini yapıp, 2019 ekim sonunda geçerli olacak; kilosu 9 TL’lik bir pamuk anlaşması imzalatıyor 1.000 kg için. Artık karşılıklı sözler verildi ve anlaşma imzalandı ama tüccar bir yıl sonraki parayı şimdiden veremiyor, çünkü çok fazla. Pamuk üreticisi de madem sana 9 TL’den garanti verdim; en azından kaparo bırak yahu diyor. (Sözleşmenin %10’u kadar parayı tüccar Pamukbank’a veriyor)

Tüccar da bunun üzerine, ‘ya sen kaypaklık yaparsan ne olacak. Sen de %10 koy diyor’

(Sözleşmenin %10’u kadar parayı üretici Pamukbank’a veriyor)

Şu anki senaryo tam bir VİOP vadeli opsiyon anlaşmasıdır. Banka 9.000 TL x 2 ’lik bir anlaşma organize etti; %1-2 komisyon alıyor ve garantör.

Tüccar parasının 10’da 1’i ile garanti bir alım anlaşması yaptı; üretici de 10’da 1’i ile garanti satım anlaşması yaptı. Şimdilik herkes memnun.

VİOP ’da bir kontratı hem alabilir (long-uzun-alım-tüccar gibi), hem de satabilirsiniz. (short-kısa-satış-üretici gibi). Gördüğünüz gibi elde henüz bir pamuk yok.

İnsanlar bunu niye yapıyorlar? Çünkü, kendilerini garanti altına alıyorlar. Üreticinin malını satması bir sigorta biçimi, tüccarın da malının garanti bulması bir sigorta biçimi.

Peki kazanç ya da zarar nasıl oluyor?

Senaryomuzu biraz ilerletelim. Ekim ayını herkes mutlu geçirdi. Artık zaman hızlandı ve mart geldi.

Senaryo 1; Kış kötü geçti ve kötü bir pamuk sezonu bekleniyor. Az üretilecek olan pamuğun fiyatları spot piyasada mart ayının son gününde 12 TL’ye çıktı bile.

Pamukbank’ı ilgilendiren bir durum artık yok, komisyon aldı rahat. Tüccar çok mutlu çünkü, şu an fiyatlar 12 TL ve elinde tuttuğu 9.000 TL değerinde 1.000 kg’lık bir anlaşma var. Şu an bile 3.000 TL kar da.

Üretici ise mutsuz çünkü elinde 12.000 TL eden ama 9.000 TL’ye satacağı yani -3.000 TL zarar edeceği bir anlaşması var.

Tüccar sadece, 900 TL parayı Pamukbank’a yatırarak +3.000 TL’Lik getiri sağladı bile.

Eğer bir metanın fiyatının artacağını düşünüyorsanız, tüccarın yaptığı gibi uzun/long/alım kontratı alabilirsiniz.

Senaryo 2; Kış çok güzel geçti, tarlalarda anormal bir verim var. Çok fazla pamuk üretilecek ve fiyatları spot piyasa da şimdiden mart ayı sonunda 6 TL’ye indi bile.

Pamukbank’ı ilgilendiren bir durum artık yok, komisyon aldı rahat. Tüccar çok mutsuz çünkü, şu an fiyatlar 6 TL ve elinde tuttuğu 9.000 TL değerinde 1.000 kg’lık bir anlaşma var. Şu an – 3.000 tl zararda.Üretici ise mutlu çünkü elinde 6.000 TL eden ama 9.000 TL’ye satacağı yani +3.000 TL kar edeceği bir anlaşması var. Üretici sadece, 900 TL parayı pamukbank’a yatırarak +3.000 TL’Lik getiri sağladı bile.

Eğer bir metanın fiyatının azalacağını düşünüyorsanız, üreticinin yaptığı gibi kısa/short/satış kontratı alabilirsiniz.

Unutmayın, iki senaryoda ‘alabilirsiniz’ ile bitti. Henüz ‘sattığımız’ bir kontrat yok, karları cebe koymadık.

İkinci yazıda ‘kontrat satışı, kar oranları gibi’ konulara değineceğim.

pamuk1

Demir takviyesi ve Kabızlık sorunsalı

İnsan oğluna Demir ismini koyunca, bari demiri tam olur diye bekliyor tabii. Gel gelelim bizim doktor 10 aydan sonra otomatik demir katkısı önerdi. Biz de eksik var mı yok mu diye sormadan haydi dedik.

Çünkü demir kan yapar ve sinirsel sistemin gelişimi için önemlidir.

Kilosu kadar damla demir çözeltisi alsın dedi diye biz de başladık. Demir’i aç karna önerdi çünkü başka besinler emilimini etkileyebiliyor.